Het eerste begin
De term Besturend Lichaam komt gek genoeg helemaal niet in de bijbel voor. De uitdrukking was lange tijd synoniem voor de bestuursleden (president en directieraad) van de wettelijke corporatie van Jehovah’s Getuigen. Dat is het bedrijf, of wettelijk orgaan, waarmee Jehovah’s Getuigen gebouwen konden aanschaffen en drukwerk konden uitbrengen. De term “Besturend Lichaam” werd geïntroduceerd in 1944 toen de aandeelhoudersstructuur van het Wachttorengenootschap werd herzien. De toenmalige president Milton Henschel zei over de bestuursstructuur: “Het Besturende Lichaam bestaat uit zeven bedienaren die dienen als een bestuursraad.”
In het jaarboek van 1970 werd verteld: “In werkelijkheid is het besturend lichaam van Jehovah’s getuigen de directieraad van de Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania.” Conclusie: van 1944 tot 1970 bestond het Besturend Lichaam van Jehovah’s Getuigen uit de president en directieraad van de wettelijke corporatie.
Eerste grote verandering (1971)
Op 1 oktober 1971 sprak vicepresident Frederick William Franz op de jaarvergadering. Hij zei dat de wettelijke corporatie van het Wachttorengenootschap een “tijdelijk instrument” was dat door het Besturend Lichaam werd gebruikt namens de “getrouwe en beleidvolle slaaf”. Wat hij probeerde te zeggen is dat de geestelijke leiding langzaam belangrijker werd dan de leiding over het bedrijf. Ze wilden een nieuwe koers inslaan met besturen. Daarom werden twee soorten bestuur geïntroduceerd:
- het Besturend Lichaam, verantwoordelijk voor het geestelijke voedsel en leiding over alle gelovigen.
- het bestuur van het wettelijke orgaan (het ‘bedrijf’).
De geestelijke leiding werd daarmee formeel losgekoppeld van het bestuur van de wettelijke corporatie. Het Besturend Lichaam groeide van 7 naar 11 leden en was leidend. Het bestuur van het wettelijk orgaan werd nog ‘maar’ als secundair gezien. In de praktijk functioneerde de leden van het Besturend Lichaam trouwens ook in het bestuur van het wettelijk orgaan.
Wat veranderde er nog meer? Na de bestuurswijziging konden ook niet-gezalfde* mannen deel uitmaken van het bestuur van het wettelijke orgaan. Het gewone dagelijkse bestuurswerk kon daarmee door anderen worden uitgevoerd. Het besturend lichaam had zo haar handen vrij voor haar primaire taak: geestelijk voedsel (onderwijs).
*Gezalfd: een persoon die aangeeft dat deze door God gezalfd, of uitverkoren is. De claim van zo’n persoon is niet uiterlijk zichtbaar en niet te controleren.
In de Wachttoren van 15 december 1971 werd voor het eerst openlijk gesproken over het begrip “Besturend Lichaam van Jehovah’s getuigen”. In het tijdschrift werd beweerd dat de structuur in feite niet nieuw was en sinds de oprichting door Charles Taze Russell al bestaan had. Zoals we inmiddels weten klopt deze bewering niet en liggen de feiten anders.
Tweede grote verandering (2013)
De tweede grote verandering gaat over de uitleg van de ‘getrouwe en beleidvolle slaaf’. Tot aan 2013 leerde Jehovah’s Getuigen dat die slaaf een collectieve groep van gezalfde personen was. Het Besturend Lichaam maakte slechts onderdeel uit van die groep. In de Wachttoren van 15 feb 2009 blz. 24 wordt de vraag gesteld: Wie is de getrouwe en beleidvolle slaaf? Het antwoord was.
“de collectieve groep van zijn gezalfde volgelingen op aarde als „de getrouwe en beleidvolle slaaf”, of ’de getrouwe beheerder’.”
w09 15/2
Slechts vier jaar later, in de Wachttoren van 15 Juli 2013 wordt diezelfde vraag anders beantwoord. De vraag was: “Vormen alle gezalfde christenen op aarde samen de getrouwe slaaf? Het antwoord was:
“Nee. De realiteit is dat niet alle gezalfden een rol spelen bij het uitdelen van geestelijk voedsel aan geloofsgenoten wereldwijd….“
w13 15/7
“….bestaat de slaaf uit een kleine groep gezalfde broeders die rechtstreeks betrokken zijn bij het bereiden en uitdelen van geestelijk voedsel tijdens Christusʼ tegenwoordigheid.”
Waarom is dit bijzonder? Zonder enige schriftuurlijke onderbouwing (en zelfs met gebruikmaking van exact dezelfde bijbelteksten) wordt een andere uitleg gegeven aan de slaaf. Tot 2013 maakt het Besturend Lichaam (8 mannen) slechts deel uit van die slaaf (een groep mensen). Na het nieuwe inzicht zijn andere gezalfde christenen géén deel meer van die slaaf.
Waarom zou deze verandering van inzicht doorgevoerd zijn? Het betekent dat de rol van het bestuur belangrijker, en die van andere christenen minder belangrijk is geworden. Misschien spelen de volgende mogelijkheden ook mee:
- Ze wisten lange tijd niet hoe het zat met hun eigen identiteit. Dit is niet waarschijnlijk omdat het Besturend Lichaam zelf de “architect” is van het begrip ‘beleidvolle slaaf’.
- God geeft het Besturend Lichaam steeds meer inzicht. Jehovah’s Getuigen noemen dat ook wel toenemend licht. Maar waarom zou God verkeerde informatie over de identiteit van zijn leiding op aarde doorgeven en daarna pas goede, of betere? Daar is geen bijbels precedent voor.
- De begrippen ‘slaaf’ en Besturend Lichaam zijn niet of nauwelijks omschreven in de bijbel. Daarom is de uitleg helemaal onderhevig aan de menselijke invulling daarvan. Als God het begrip duidelijk had willen uitleggen zou hij het goed hebben gedocumenteerd.
Conclusie
De veranderingen hebben ertoe bijgedragen dat het Besturend Lichaam alle autoriteit heeft over de Getuigen van Jehovah. De andere gezalfde christenen hebben die niet. Er is geen duidelijke bijbelse onderbouwing voor de wijzigingen.